Yakma Testi

Tekstil elyafı karmaşık kimyasal maddelerdir. Bu nedenle de yakıldıklarında çeşitli davranışlar gösterirler. Örneğin; yanık kokusu, duman rengi, yandıktan sonra kalanların tipi gibi. Yakma testi, elyafın tanınması için kolay bir yoldur. Çünkü; tüm gereksinim, bir ateş ve yanma özelliklerinin bilinmesidir. Nispeten biraz deneyim veya alıştırmaya ihtiyaç vardır. Test sadece materyal yandığı sürece sürdüğü için, hızlı bir testtir. Yakma testlerinde, tekstil materyalinin üzerinde bulunan aprenin, avivaj maddelerinin ve hatta boyarmaddelerin sonuca etkisi olabilir. Bu nedenle; bu maddelerin tekstil elyafının etkilemeyecek şekilde giderilmesi gerekir.
B.1.1 Yakma Testinin Yapılışı
Elyaf tayini yapılacak örnek aleve yaklaştırılır ve önce ısıya tepkisi gözlenir. Numune aleve doğru daha fazla itildiğinde de yanma davranışı gözlenir.
Alev uzaklaştırıldıktan sonra davranışta elyafın tanınması için belirteç olabilir.
Özet olarak yakma testinde; - Elyafın ısıya karşı tutumu,
- Alevdeki yanma davranışı,
- Yanma sırasında çıkardığı koku, duman,
- Yanma sonrası bıraktığı kül veya kalıntıların tutumu belirteçtir.
Yakma testi, karışım elyaftan oluşan numunelerde doğru sonuç vermez. Mümkün olan durumlarda büyüteç yardımı ile karışımlar ayrılır. Bu; ancak farklı ipliklerin kullanılması durumunda mümkündür. Karışım, elyaf halinde yapılmışsa, bu şekilde bir ayırma mümkün değildir.
B.1.2 Çeşitli Elyafların Yakma Esnasındaki Davranışları
Asetat elyaf (diasetat, triasetat); hemen alev alır ve büzülür, siyah bir cisim oluşturur. Asetik asit gibi kokar.



Yakma testi test sırasında ve sonrasında alev alma ve yanma durumları oluşan kül tabakasının özellikleri; A- Yakma testinde tekstil numunesinin alevle eriyerek yanması ve kül oluşumu. Örneğin; yünlü elyaf, yavaş yavaş büzülerek yanar. Yanmış saç gibi kokar ve gevrek, siyah bir kül bırakır, B- Yakma testinde tekstil numunesinin alevle erimesi ve kül oluşumu. Örneğin; ipek elyaflarında ateşle elyaf erir, kıvrılır. Yünle benzerlik taşır. Geriye kalan kül, siyah topak şeklindedir, kırılgandır, kolayca ezilir, C- Yanma tekstil numunesinin alevle yanması ve kül oluşumu. Örneğin; asetat elyaflarında ateşle çabuk alev alır ve büzülür, sirke kokusu verir. Kırılgan, siyah şekilsiz topaklar bırakır.
Bitkisel elyaf (pamuk, keten, kenevir, selüloz esaslı rejenere elyaf); hemen alev alır, çabuk yanar, grimsi bir kül bırakır. Yanmış kağıt gibi kokar.
Hayvansal elyaf (yün, tiftik, ipek, angora); hemen alev alır, yavaş yavaş yanar, siyah gevrek bir kül bırakır. Yanmış saç gibi kokar.
Mineral elyaf (Asbest cam elyaf); değişikliğe uğramaz, eriyerek boncuk haline gelir. Kokusuzdur.
Poliakrilnitril elyaf (PAC); çabuk alev alır, serttir, dumanı siyah ve islidir. Yanık et kokusu kokar.
Poliamid elyaf (PA 6, PA 66); alev karşısında önce erir, sonra yanar. Dumanı genellikle beyazdır, kolay kırılmayan sarı-kahverengi bir kalıntı kalır. Bundan lif çekilebilir. Hafif fakat keskin olmayan saç kokar.
Poliester elyaf (PES); alev karşısında önce erir, sonra yanar, dumanı siyah ve islidir. Tatlı aromatik keskin kokuludur. Sarı-kahverengi kalıntı bırakır. Bundan lif çekilebilir.
Polietilen elyaf (PE); önce erir, sonra yanar, kahverengi bir kalıntı kalır, dumanı beyazdır. Yanan mum gibi kokar.
Polivinilklorür elyaf (PVC); önce erir, sonra yanar, yanma esnasında siyah duman, yandıktan sonra beyaz duman çıkarır, siyah gevrek bir kalıntı kalır. Hidroklorik asit gibi kokar.
Polipropilen elyaf (PP); erir, yanmaz sarı kahverengi bir kalıntı kalır, dumanı beyazdır. Yanan mum gibi kokar.
Yakma testleri, sadece tanınması başka şekilde mümkün olmayan elyaflar için değil, aynı zamanda diğer yöntemlerle elyaf analizi yapan kimseler için doğrulama testi olarak da kullanılmaktadır.
Örneğin; mikroskop altında normal naylon ve poliester aynı görüntüye sahiptir. Bunların hangisinin naylon olduğunu, sadece mikroskopla izleyerek söylemek imkansızken, yakma ile bu iki elyaf birbirinde ayrılabilir.

viskonun yanma testi nasıl olur acil cevap lütfen