10-06-2008, 12:43 AM
KEVLAR® LiFLERi
Kevlar, DuPont’ta 1965 yılında Stephanie Kwolek ve Herbert Blades adlı bilim adamları tarafından
gelistirilen ve yüksek performanslı koruyucu giysilerin yapımında kullanılan bir para-aramid lifidir.
Hafif, ancak dayanıklı kumaslar üretilmesine olanak tanımaktadır [9]. Kevlar lifleri yukarıda bahsedildigi
gibi, kuru jet-yas lif çekim yöntemine göre elde edilmektedir.
Sekil 7. Kevlar lifleri [10]
Kevlar® lifleri, düsük agırlıkta yüksek mukavemet, yüksek modül ve kesilmeye karsı yüksek dayanım
göstermektedirler. Elektrik iletkenligi düsüktür, yüksek sıcaklıga ve kimyasallara karsı yüksek dayanıma
sahiptir, sıcaklıkla büzülmesi azdır ve yüksek boyutsal stabilite göstermektedir [9]. Bu nedenle Kevlar®
lifleri, mayından koruyucu botlar, eldivenler, kursun geçirmez yelekler ve migferlerde kullanılan
kompozitler basta olmak üzere, balistik koruma ürünlerinde yaygın olarak kullanılmaktadırlar.
Kevlar® liflerinin, Kevlar® 29, 49 ve 149 olmak üzere üç tipi mevcuttur. Kevlar 149’ın kristalinitesi
digerleri ile kıyaslandıgında daha yüksektir dolayısıyla dayanımı en yüksek olan Kevlar tipi de budur.
Kevlar 29 ise en düsük kristaliniteye, dolayısıyla en düsük dayanıma sahiptir. Sekil 8’de liflerin 285 eV’de
elde edilen x-ısını mikrografları görülmektedir. Burada kelebek deseninin netliginin azalması,
oryantasyonun azaldıgını göstermektedir. Kevlar 29 en az oryantasyon gösteren tiptir. Yapılan
arastırmalarda Kevlar 149’un, 49’dan 1,6 kat; 29’dan 2,3 kat daha fazla oryante oldugu ifade edilmektedir
[11]. Kevlar 29, 49 ve 149 liflerinin fiziksel özellikleri Tablo 2’de gösterilmektedir [8].
Sekil 8. Kevlar 149, 49 ve 29 liflerinin 285 eV’de elde edilen x-ısını mikrografları
Kevlar 29’un dayanımı ve modülü, cam liflerininkine (S veya E) esdeger iken, öz kütlesi neredeyse cam
liflerinin yarısı kadardır. Bu nedenle daha hafif bir kıyafet için kompozitlerde cam lifleri yerine Kevlar®
kullanılabilmektedir. Bunun yanı sıra Kevlar lifleri cam liflerinden oldukça daha pahalıdır.
Kevlar® lifleri nem absorbe edebildiklerinden, Kevlar® takviyeli kompozitler, cam liflerinden yapılan
kompozitlere göre çevre sartlarına karsı daha hassastırlar. Kopma dayanımı ve modülünün yüksek
olmasına ragmen, sıkıstırılabilirlik degerleri nispeten zayıftır. Bunun yanı sıra, Kevlar® kumasların
kesilmesi oldukça zordur [12].
Kevlar, DuPont’ta 1965 yılında Stephanie Kwolek ve Herbert Blades adlı bilim adamları tarafından
gelistirilen ve yüksek performanslı koruyucu giysilerin yapımında kullanılan bir para-aramid lifidir.
Hafif, ancak dayanıklı kumaslar üretilmesine olanak tanımaktadır [9]. Kevlar lifleri yukarıda bahsedildigi
gibi, kuru jet-yas lif çekim yöntemine göre elde edilmektedir.
Sekil 7. Kevlar lifleri [10]
Kevlar® lifleri, düsük agırlıkta yüksek mukavemet, yüksek modül ve kesilmeye karsı yüksek dayanım
göstermektedirler. Elektrik iletkenligi düsüktür, yüksek sıcaklıga ve kimyasallara karsı yüksek dayanıma
sahiptir, sıcaklıkla büzülmesi azdır ve yüksek boyutsal stabilite göstermektedir [9]. Bu nedenle Kevlar®
lifleri, mayından koruyucu botlar, eldivenler, kursun geçirmez yelekler ve migferlerde kullanılan
kompozitler basta olmak üzere, balistik koruma ürünlerinde yaygın olarak kullanılmaktadırlar.
Kevlar® liflerinin, Kevlar® 29, 49 ve 149 olmak üzere üç tipi mevcuttur. Kevlar 149’ın kristalinitesi
digerleri ile kıyaslandıgında daha yüksektir dolayısıyla dayanımı en yüksek olan Kevlar tipi de budur.
Kevlar 29 ise en düsük kristaliniteye, dolayısıyla en düsük dayanıma sahiptir. Sekil 8’de liflerin 285 eV’de
elde edilen x-ısını mikrografları görülmektedir. Burada kelebek deseninin netliginin azalması,
oryantasyonun azaldıgını göstermektedir. Kevlar 29 en az oryantasyon gösteren tiptir. Yapılan
arastırmalarda Kevlar 149’un, 49’dan 1,6 kat; 29’dan 2,3 kat daha fazla oryante oldugu ifade edilmektedir
[11]. Kevlar 29, 49 ve 149 liflerinin fiziksel özellikleri Tablo 2’de gösterilmektedir [8].
Sekil 8. Kevlar 149, 49 ve 29 liflerinin 285 eV’de elde edilen x-ısını mikrografları
Kevlar 29’un dayanımı ve modülü, cam liflerininkine (S veya E) esdeger iken, öz kütlesi neredeyse cam
liflerinin yarısı kadardır. Bu nedenle daha hafif bir kıyafet için kompozitlerde cam lifleri yerine Kevlar®
kullanılabilmektedir. Bunun yanı sıra Kevlar lifleri cam liflerinden oldukça daha pahalıdır.
Kevlar® lifleri nem absorbe edebildiklerinden, Kevlar® takviyeli kompozitler, cam liflerinden yapılan
kompozitlere göre çevre sartlarına karsı daha hassastırlar. Kopma dayanımı ve modülünün yüksek
olmasına ragmen, sıkıstırılabilirlik degerleri nispeten zayıftır. Bunun yanı sıra, Kevlar® kumasların
kesilmesi oldukça zordur [12].