10-06-2008, 12:36 AM
Cımbarlar
Dokuma işleminin temel hareketlerinden olan atkının sıkıştırılması için yapılan tefe vuruşu sırasında, dokunan kumaşın normal büzülmesinin engellenmesi gerekir.
Bu nedenle kumaşın, dokunan son durumunda yani kumaş hattında, taraktaki çözgünün enine mümkün olan en yakın oranda tutabilmek için kullanılan iğneli silindirik araca cımbar adı verilir (Şekil30).
Şekil 30: Cımbarın şematik görünüşü
Cımbarsız bir dokumada bez kenarında kuvvetli sürtünme meydana gelir. Bu sürtünme kuvveti de ipliklerin kirlenmesine, elyafların kopmasına ve hatta çözgü ipliklerinin kopmalarına neden olur.
Ayrıca bez kenarlarında ince çözgüler, dar yollar gibi izlerde oluşur. Cımbar kullanımı ile bezdeki bu kalite kayıpları önlenmiş olur[2].
Cımbarın görevleri
Kumaşı Kumaş Hattında Tarak Eni Kadar Gerdirmek
Kumaşın dokuması esnasında atkı atılıp kumaşa sıkıştırıldığı anda kumaş hattında atkı yönünde büzülme oluşur. Cımbarların esas görevi, kumaş hattında bu büzülmeyi önleyerek kenarlarda bu yüzden oluşacak çözgü kopuşlarını önlemektir.
Kumaşın daralma miktarına birçok etken sebep olmaktadır, bu etkenler, elyaf cinsi, iplik çapı, atkı uzunluğu, atkı sıklığı, çözgü sıklığı, iplik bükümü, çözgü gerginliği, örgünün cinsi olarak sıralanabilir. Bazı kumaşlarda bu daralma oranı % 2 iken bazı kumaşlar % 10-15’e kadar çıkabilir.
Düzgün Bir Kenar Oluşumuna Yardımcı Olarak
Cımbarın bir görevi de düzgün kenar oluşumuna yardımcı olmaktır. Kumaş kenarlarındaki bölgede çözgü iplikleri büzülmeden dolayı fazla gerilir ve sık sık kopar veya çözgü ipliklerinin mukavemeti tarak dişlerinin mukavemetini yendiğinde tarak dişleri aşınır ve ayrılır. Bu da kumaş üzerinde tarak izlerine sebep olur. Ayrıca mekiksiz dokuma makinelerinde kenar oluşturma sistemlerinde leno ve kıvırma kenarları makasın kesme ve tığın kesilen atkıyı ağızlığın içerisine çekme işleminde, kenarların düzgün gerdirilmesinin önemi büyüktür. Cımbarlar böylece düzgün bir kenar oluşmasında yardım etmiş olurlar.
http://www.micropforum.com cagripisipisikopat tarafından hazırlanmıştır
Tefe Vuruşlarını Yumuşatmak
Cımbarların diğer bir görevi de tefe vuruşlarının mümkün olduğu kadar kumaş oluşum noktasına yavaş çarpmasını sağlamaktır. Böylece tefe vuruşundan dolayı kumaşta oluşacak sarsıntı azaltılmış olur.
Kumaşın Düzgün Sarılmasına Yardımcı Olmak
Cımbarlar kumaştaki gerilimi ayarlayarak kumaşın kumaş sarma silindirine eşit ve düzgün bir şekilde sarılmasına da yardımcı olurlar. Cımbarlar kumaşı ne kadar düzgün gerdirirse kumaş da sarma silindirine oranda düzgün sarılacaktır[2].
Kancalı Dokuma Makinelerinde Kullanılan Cımbarlar
Değişik tip ve özellikteki kumaşlar için değişik tip ve özellikte cımbar kullanılması zorunludur. Bu yüzden dokuma makinesi imalatçıları ve yedek parça üreticileri çok çeşitli cımbar üretmişlerdir. Tablo 6’da cımbar çeşitleri ve bunların kullanıldığı kumaşlar belirtilmiştir.
Silindirik, halka ve mandal tipi cımbarlar kumaş kenarını kontrol ederken bir kısım cımbarlar tüm kumaş enini kontrol edecek şekilde dizayn edilmişlerdir. Tefe vuruşuna göre rahatlığı sağlamak amacıyla çözgü yönüne paralel hareket eden cımbarlar da mevcuttur. Günümüzde kullanılan cımbarlar genel olarak altı grupta toplanmaktadır.
• Halka cımbarları,
• Silindirik cımbarlar,
• Sun cımbarları,
• Mandal veya kıskaç tipi cımbarlar,
• Tam-en cımbarlar,
• Kombine (birleştirilmiş) cımbarlar.
Bunların içinde günümüzde en yaygın olarak kullanılan halka cımbarlarıdır. Bunun sebebi ise bu cımbarların iğne ve yüzük donatımları değiştirilerek birçok kumaş çeşidinde kullanım alanı bulmasıdı[2]r.
Dokuma işleminin temel hareketlerinden olan atkının sıkıştırılması için yapılan tefe vuruşu sırasında, dokunan kumaşın normal büzülmesinin engellenmesi gerekir.
Bu nedenle kumaşın, dokunan son durumunda yani kumaş hattında, taraktaki çözgünün enine mümkün olan en yakın oranda tutabilmek için kullanılan iğneli silindirik araca cımbar adı verilir (Şekil30).
Şekil 30: Cımbarın şematik görünüşü
Cımbarsız bir dokumada bez kenarında kuvvetli sürtünme meydana gelir. Bu sürtünme kuvveti de ipliklerin kirlenmesine, elyafların kopmasına ve hatta çözgü ipliklerinin kopmalarına neden olur.
Ayrıca bez kenarlarında ince çözgüler, dar yollar gibi izlerde oluşur. Cımbar kullanımı ile bezdeki bu kalite kayıpları önlenmiş olur[2].
Cımbarın görevleri
Kumaşı Kumaş Hattında Tarak Eni Kadar Gerdirmek
Kumaşın dokuması esnasında atkı atılıp kumaşa sıkıştırıldığı anda kumaş hattında atkı yönünde büzülme oluşur. Cımbarların esas görevi, kumaş hattında bu büzülmeyi önleyerek kenarlarda bu yüzden oluşacak çözgü kopuşlarını önlemektir.
Kumaşın daralma miktarına birçok etken sebep olmaktadır, bu etkenler, elyaf cinsi, iplik çapı, atkı uzunluğu, atkı sıklığı, çözgü sıklığı, iplik bükümü, çözgü gerginliği, örgünün cinsi olarak sıralanabilir. Bazı kumaşlarda bu daralma oranı % 2 iken bazı kumaşlar % 10-15’e kadar çıkabilir.
Düzgün Bir Kenar Oluşumuna Yardımcı Olarak
Cımbarın bir görevi de düzgün kenar oluşumuna yardımcı olmaktır. Kumaş kenarlarındaki bölgede çözgü iplikleri büzülmeden dolayı fazla gerilir ve sık sık kopar veya çözgü ipliklerinin mukavemeti tarak dişlerinin mukavemetini yendiğinde tarak dişleri aşınır ve ayrılır. Bu da kumaş üzerinde tarak izlerine sebep olur. Ayrıca mekiksiz dokuma makinelerinde kenar oluşturma sistemlerinde leno ve kıvırma kenarları makasın kesme ve tığın kesilen atkıyı ağızlığın içerisine çekme işleminde, kenarların düzgün gerdirilmesinin önemi büyüktür. Cımbarlar böylece düzgün bir kenar oluşmasında yardım etmiş olurlar.
http://www.micropforum.com cagripisipisikopat tarafından hazırlanmıştır
Tefe Vuruşlarını Yumuşatmak
Cımbarların diğer bir görevi de tefe vuruşlarının mümkün olduğu kadar kumaş oluşum noktasına yavaş çarpmasını sağlamaktır. Böylece tefe vuruşundan dolayı kumaşta oluşacak sarsıntı azaltılmış olur.
Kumaşın Düzgün Sarılmasına Yardımcı Olmak
Cımbarlar kumaştaki gerilimi ayarlayarak kumaşın kumaş sarma silindirine eşit ve düzgün bir şekilde sarılmasına da yardımcı olurlar. Cımbarlar kumaşı ne kadar düzgün gerdirirse kumaş da sarma silindirine oranda düzgün sarılacaktır[2].
Kancalı Dokuma Makinelerinde Kullanılan Cımbarlar
Değişik tip ve özellikteki kumaşlar için değişik tip ve özellikte cımbar kullanılması zorunludur. Bu yüzden dokuma makinesi imalatçıları ve yedek parça üreticileri çok çeşitli cımbar üretmişlerdir. Tablo 6’da cımbar çeşitleri ve bunların kullanıldığı kumaşlar belirtilmiştir.
Silindirik, halka ve mandal tipi cımbarlar kumaş kenarını kontrol ederken bir kısım cımbarlar tüm kumaş enini kontrol edecek şekilde dizayn edilmişlerdir. Tefe vuruşuna göre rahatlığı sağlamak amacıyla çözgü yönüne paralel hareket eden cımbarlar da mevcuttur. Günümüzde kullanılan cımbarlar genel olarak altı grupta toplanmaktadır.
• Halka cımbarları,
• Silindirik cımbarlar,
• Sun cımbarları,
• Mandal veya kıskaç tipi cımbarlar,
• Tam-en cımbarlar,
• Kombine (birleştirilmiş) cımbarlar.
Bunların içinde günümüzde en yaygın olarak kullanılan halka cımbarlarıdır. Bunun sebebi ise bu cımbarların iğne ve yüzük donatımları değiştirilerek birçok kumaş çeşidinde kullanım alanı bulmasıdı[2]r.