10-06-2008, 12:31 AM
DÜNYA YÜN SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ
Yün, pamukla paralellik içerisinde uluslararası pazarlarda yapay liflerle rekabet halinde olan bir tabii liftir. 1960’dan beri dünya yün üretimi yıllık ortalama %0.3’den az olmak kaydıyla artmıştır. 1980’lerde dünya yün üretiminde en büyük gelişmeler kaydedilirken, 1989 sonrası üretimde keskin bir düşüş olmuştur. 1989/90 sezonunda ham yün üretimi, tüketiminden 230 Bin Ton kadar fazla; 1990/91 sezonunda 300 Bin Ton kadar fazla iken; 1991/92 sezonunda büyük üretim düşüşü ile, bu fark 80 Bin Ton civarına inmiştir. 1991/92 sezonundan başlayarak, yıllar itibariyle ham yün üretimi belli bir ivme ile azalmış; bu süreçte tüketimde azalmasına rağmen, 1994/95 sezonunda üretim tüketimi karşılamakta yetersiz kalmıştır.
TABLO 1: DÜNYA HAM YÜN ÜRETİMİ VE TÜKETİMİ 1990-1995
BİRİM: 1000 TON
SEZON ÜRETİM TÜKETİM
1989/90 1.972 1.740
1990/91 1.937 1.526
1991/92 1.747 1.670
1992/93 1.691 1.660
1993/94 1.633 1.646
1994/95 1.546 1.620
Kaynak: World Market For Wool / The Economist Intelligence Unit
Tekstil ve konfeksiyon sektöründe, yünden sonra en çok kullanılan ve aranan hayvansal orijinli lif tiftiktir. Diğer doğal liflere kıyasla üretimi az olmakla birlikte, kaşmir, alpaka, deve tüyü gibi diğer hayvansal orjinli elyafa göre üretimi fazladır. Genellikle pamuk, yün ve yapay lifler ile karışım yapılarak kullanılır. Dünyada tiftik üretim sahaları ve miktarı, tiftik keçisi yetiştirilmesi belirli iklim koşulları gerektirdiğinden, oldukça sınırlıdır. Güney Afrika, Amerika, Türkiye, Arjantin, Lesotho, Avustralya ve Yeni Zelanda, dünyanın belli başlı tiftik üreticisi ülkeleridir.
TABLO 2: DÜNYADA TİFTİK ÜRETİMİ 1990-1996
BİRİM : 1000 TON
YIL TİFTİK ÜRETİMİ
1990 21.9
1991 18.7
1992 16.8
1993 15.4
1994 13.8
1995 13.3
1996 12.0
Kaynak: Tiftikbirlik
Yün üretim ve tüketimi haliyle hayvancılıkla dolaylı yoldan ilgilidir. Aşağıdaki tabloda dünyadaki koyun sayısının ülkelere göre dağılımı gösterilmektedir.Dünya koyun sayısı 1990-97 yılları arasında %11 azalma göstermiştir.Dünyadaki en fazla koyun nüfusuna sahip ülke Çin olup, payı yaklaşık %13 tür.Türkiye’deki koyun sayısı aynı dönem içinde %24 azalarak 43.6 milyondan 33,1 milyona düşmüştür.
TABLO 3
ÜNYA KOYUN SAYISI (MİLYON ADET)
BİRİM : MİLYON ADET
Yıl
Ülke 1990 1993 1994 1995 1996 1997
Çin 112,8 111,6 117,4 127,3 132,7 135,0
Avustralya 170,3 138,1 132,6 120,9 121,2 120,2
Eski Rusya 138,6 122,1 112,7 90,7 75,7 63,4
Hindistan 48,7 51,9 53,0 54,1 55,3 56,5
İran 44,6 49,7 50,3 50,9 51,5 52,0
Yeni Zelanda 57,9 50,3 49,5 48,8 47,4 46,9
Türkiye 43,6 39,4 37,5 35,6 33,8 33,1
Pakistan 25,7 27,7 28,4 29,1 29,8 30,5
İngiltere 29,8 29,3 29,5 29,1 28,3 30,1
Güney Afrika 30,0 25,7 25,9 24,4 25,1 29,2
Sudan 20,2 22,0 22,9 23,2 24,0 24,5
İspanya 24,0 23,9 23,1 23,0 21,3 21,8
Uruguay 24,3 23,9 20,8 19,8 19,4 18,3
Brezilya 20,0 18,0 18,4 18,3 18,0 18,0
Fas 13,5 11,9 13,3 16,6 16,3 17,6
Arjantin 28,6 24,5 23,5 21,6 17,0 17,3
Cezayir 17,7 18,7 17,8 17,3 17,6 16,8
Afganistan 14,2 16,0 17,0 18,0 14,3 14,3
Suriye 14,5 10,1 11,3 12,1 13,1 13,8
Moğolistan 14,3 14,7 13,8 13,8 13,7 13,6
Peru 12,3 11,9 12,2 12,6 12,7 13,1
İtalya 10,8 10,3 10,5 10,7 10,7 10,9
Fransa 11,2 10,4 11,5 10,3 10,6 10,5
Romanya 15,4 12,1 11,5 10,9 10,4 9,7
Yunanistan 8,7 8,7 8,7 9,2 9,6 9,2
Bolivya 7,7 7,5 7,7 7,9 8,0 8,2
Suudi Arabistan 6,4 7,2 7,5 7,6 7,8 8,0
Amerika 11,4 10,9 9,7 8,9 8,5 7,9
Portekiz 5,6 6,1 6,0 5,9 5,8 6,3
Tunus 6,0 7,1 6,1 6,2 6,4 6,3
Meksika 5,8 5,9 5,9 6,0 5,7 5,5
Diğer 189,9 179,5 181,4 182,3 185,0 184,9
Toplam (000) 1,185 1,107 1,097 1,073 1,057 1,053
Kaynak IWS : Internatioanal Wool Statics
Aşağıdaki tablolarda Dünyadaki ve Avrupa’daki koyun ve keçi sayılarına ait elde edilen en son istatistikler bulunmaktadır.
TABLO 4ÜNYA KOYUN+KEÇİ SAYISI (SON VERİLER)
BİRİM :MİLYON ADET
Yıl
Cinsler 1995 1996 1997 1998 1999 2000
Koyun 1.090.898.540 1.079.829.950 1.056.282.280 1.056.122.890 1.060.402.640 1.064.377.010
Keçi 659.737.295 697.837.205 677.335.151 695.958.034 708.826.298 715.297.550
Kaynak:FAO
TABLO 5: AVRUPA BİRLİĞİ(15) KOYUN+KEÇİ SAYISI(SON VERİLER)
BİRİM :MİLYON ADET
Yıl
Cinsler 1995 1996 1997 1998 1999 2000
Koyun 112.511.935 109.630.491 113.864.837 115.934.773 114.634.261 114.719.261
Keçi 12.164.369 12.079.128 12.273.638 12.112.591 11.782.449 11.826.326
Kaynak:FAO
2. 1999-2000 DÖNEMİNDE DÜNYADA YÜN ÜRETİMİNDEKİ ÖNEMLİ GELİŞMELER
Uluslar arası Yünlü Tekstil Organizasyonu IWTO[textile1]’nun 2001 yılı yıllık konferansı 11-16 mayıs 2001 tarihleri arasında Çin’in Shangai kentinde Yapıldı.Toplantılarda yün üreticilerinden başlamak üzere , yün yıkama , tops , iplik , dokuma üretimi , ve ticareti ile ilgili son bir yılda yaşanan gelişmeler ve sonraki yıllara ait beklentiler hakkında çeşitli raporlar sunuldu.Raporlara göre :
Ekonomi ve istatistik komitesinin 20 ülkeden elde ettiği bilgiler doğrultusunda yaptığı çalışmalara göre, sektörde 2000 yılının ilk yarısından itibaren üretim faaliyetlerinde olumlu gelişmeler yaşanmaya başlandı.Son dört yılda devamlı olarak azalan üretim 1999’a göre %2 artış gösterdi.
Strayhgarn iplik üretimi yıl başından itibaren gelişmeye başladı ve bu gelişme yılın ikinci yarısında artarak devam etti ve bir önceki yıla göre %6’yı buldu.
Kamgarn iplik üretiminde yıl sonuna doğru küçükte olsa bir canlanma olmasına rağmen toplam yıllık üretim bir önceki yılın gerisinde kaldı.
Bir önceki yıla kıyasla 2000 yılında yıkanmış yün üretimi %3 yünlü battaniye üretimi %28, yün tops üretimi %1 artış gösterdi , dış giyim için üretilen kumaş ise %1 azaldı.
İtalya , Çin , Hindistan ve Kore kısmen de Güney Amerika,Güney Afrika,ve Yeni Zelanda gelişme yaşanan ülkeler oldu.ABD, Fransa , Almanya ve İngiltere ise daha önceki yılda olduğu gibi üretimdeki azalma devam etti.
Japonya’daki yünlü tekstil sanayinin tüm alt sektörlerindeki önemli boyuttaki küçülme 2000 yılında da devam etti.
İtalya’ da tarama faaliyetleri %16 ,iplik üretimi %9 , dokuma %6 artarken Çin’deki dokuma üretimi %15 artış gösterdi.
Aşağıdaki tabloda değişik yünlü tekstil faaliyetlerinde 1999’ a kıyasla 2000 yılında üretim, ithalat ve ihracatta gözlenen miktarsal değişimlerin yüzdesi yer almaktadır.
TABLO 6EĞİŞİK YÜNLÜ TEKSTİL FAALİYETLERİNDEKİ DEĞİŞİMLER
Üretim İhracat İthalat
Yıkanmış yün +3 +11 +7
Yün tops +1 +5 +8
Kamgarn iplik -1 +13 +16
Strayhgarn iplik +6 +15 +9
Kumaş -6 +10 +5
Battaniye +28 +50 -4
Toplam +2 +12 +9
Kaynak : IWTO Verileri
3. YÜN ÜRETİMİNDE ÖNEMLİ PAYA SAHİP ÜLKELERDEKİ GELİŞMELER
Dünya yün üretiminde önemli paya sahip başlıca ülkelerde 2000 yılında yaşanan gelişmelere ait özet bilgiler aşağıda yer almaktadır.
3-a) Avustralya
Ülkedeki koyun sayısı ve yün üretimindeki 1990’lı yıllarda yaşanan %30’lara varan azalmadan sonra, son yıllarda koyun sayısı yaklaşık 116 milyon ve yün üretimi temiz bazda yaklaşık 420000 ton seviyelerinde sabitlenmiş görünmektedir.Kısa dönemde, her iki rakamda da herhangi bir artış beklenmiyor.Ancak 1990/91 de %37 olan 21 ve daha ince yünün toplam üretimdeki payı 1999/00 de yüzde 50 yi aşmış durumda.Son 10 yıl içinde 19 ve daha ince yünlerin toplam üretimdeki payı %7’den %16’ya çıktı.
3-b) Yeni Zelanda
Yün satışları bir önceki yıla kıyasla %1 azalarak, temiz bazda 184.004 ton olarak gerçekleşti.Ülkedeki koyun sayısı ise %2,7 düşerek 44,2 milyona geriledi.2000-01 sezonunda yün üretimi bir önceki döneme kıyasla %1,8 artarak, temiz bazda 193.869 tona yükseldi.Koyun başına verim %2,7 artarak, kirli bazda 5,02 kilograma çıktı.
TABLO 7 :YENİ ZELANDA’DAKİ GELİŞMELER
1999-00 %değişim 2001-02 Tah.
Koyun Sayısı(000) 45.680 -0,8 44.188
Yün üretimi 190.458 1,8 186.378
Kaynak : IWTO Verileri
3-c) Güney Afrika
Geçtiğimiz yıl üretim açısından ülkede çok olumlu koşulların yaşandığı bir yıl oldu.Yün fiyatları da üreticilerin lehine artış gösterdi.uzun yıllardan beri sürmekte olan üretimdeki azalmaya rağmen 20 mikron ve daha ince yünlerin toplam üretim içindeki payı artış göstermektedir.Bazı yörelerde münferit vakalar olarak görülen şap hastalığının ise önemli bir etkisi gözlenmemiştir.Geçtiğimiz yılda üretimde az da olsa (%1-2) bir düşme yaşandı.Kirli yün fiyatlarındaki ortalama artış ise %23’ler seviyesinde gerçekleşti.Bu fiyat artışında rantın diğer dövizler karşısındaki değer kaybı yanı sıra , ince mikron yünlerin toplam içindeki payının artışı da önemli rol oynadı.
3-d) İngiltere
Etkisini göstermekte olan şap hastalığı sektörde yaşanan en önemli sorun oldu.Şap hastalığını taşıyan virüs,hastalıklı hayvanın yününde de bulunmakla beraber, şayet hastalıklı yün bir ay süresince stokta bekletilirse veya 50 derecenin üzerinde yıkamaya tabi tutulursa virüsün etkisini kaybedeceği ifade edildi.Şu anda hastalıklı hayvanlar ve yakınlarındaki çiftliklerdeki hayvanlar dahil olmak üzere itlaf edilmektedir.Hastalık nedeniyle 2 milyon üzerindeki hayvanın kesileceği tahmin edilmektedir.Geçtiğimiz yıl İngiltere’de görülen aşırı yağışlarda sektörde yaşanan sorunları daha da ağırlaştırdı.Şap hastalığının asıl ortaya çıktığı 2001 Şubatında yün kırkımlarının yaklaşık %95 i tamamlanmış olduğu için, hastalığın asıl etkisinin içinde bulunduğumuz yıl da yaşanacağı ve geçtiğimiz yıl 62.000 ton olan kirli yün üretiminin 2001/02 sezonunda 50.000 ton a düşeceği tahmin ediliyor.Şu anda İngiliz hükümeti kirli yün ihracatına izin vermemekte , yıkanmış yün ihracatını ise izne tabi tutmaktadır.
3-e) Uruguay
Önceki yıla kıyasla talepte canlanma olmasına rağmen yün fiyatları hala düşük seviyelerde seyretmektedir.Bu durum üreticileri olumsuz etkilemekte ve yün üretimi yerine büyükbaş hayvan üreticiliğine dönüş devam etmektedir.Koyun sayısındaki azalma devam etmiş ve Haziran 2000 de 13 milyona gerilemiştir.1999/00 sezonunda kirli bazda 57,2 milyon kg olan yün üretiminin 2000/01 de 57 milyon kg olması beklenmektedir.
3-f) Arjantin
Bugün yün büyük bölümü ülkenin güneyinde yer alan Patagonia bölgesinde üretilmektedir.Üretin yünler çok geniş bir çeşitliliğe sahip olup,18-40 milyon lif inceliğine sahiptir.Ülkede en fazla merinos yününün üretildiği yer, Chubut yöresindeki 50.000 kişinin yaşadığı Trelew isimli kasabadır.2000/01 sezonu toplam yün üretimi temiz bazda 57.000 ton olarak gerçekleşmiştir.Toplam üretimin 24.750 tonu merinos tipi, 20.950 tonu ince crossbred, arta kalan kısmı ise daha kalın mikronlu yünlerden oluşmuştur.
Yün, pamukla paralellik içerisinde uluslararası pazarlarda yapay liflerle rekabet halinde olan bir tabii liftir. 1960’dan beri dünya yün üretimi yıllık ortalama %0.3’den az olmak kaydıyla artmıştır. 1980’lerde dünya yün üretiminde en büyük gelişmeler kaydedilirken, 1989 sonrası üretimde keskin bir düşüş olmuştur. 1989/90 sezonunda ham yün üretimi, tüketiminden 230 Bin Ton kadar fazla; 1990/91 sezonunda 300 Bin Ton kadar fazla iken; 1991/92 sezonunda büyük üretim düşüşü ile, bu fark 80 Bin Ton civarına inmiştir. 1991/92 sezonundan başlayarak, yıllar itibariyle ham yün üretimi belli bir ivme ile azalmış; bu süreçte tüketimde azalmasına rağmen, 1994/95 sezonunda üretim tüketimi karşılamakta yetersiz kalmıştır.
TABLO 1: DÜNYA HAM YÜN ÜRETİMİ VE TÜKETİMİ 1990-1995
BİRİM: 1000 TON
SEZON ÜRETİM TÜKETİM
1989/90 1.972 1.740
1990/91 1.937 1.526
1991/92 1.747 1.670
1992/93 1.691 1.660
1993/94 1.633 1.646
1994/95 1.546 1.620
Kaynak: World Market For Wool / The Economist Intelligence Unit
Tekstil ve konfeksiyon sektöründe, yünden sonra en çok kullanılan ve aranan hayvansal orijinli lif tiftiktir. Diğer doğal liflere kıyasla üretimi az olmakla birlikte, kaşmir, alpaka, deve tüyü gibi diğer hayvansal orjinli elyafa göre üretimi fazladır. Genellikle pamuk, yün ve yapay lifler ile karışım yapılarak kullanılır. Dünyada tiftik üretim sahaları ve miktarı, tiftik keçisi yetiştirilmesi belirli iklim koşulları gerektirdiğinden, oldukça sınırlıdır. Güney Afrika, Amerika, Türkiye, Arjantin, Lesotho, Avustralya ve Yeni Zelanda, dünyanın belli başlı tiftik üreticisi ülkeleridir.
TABLO 2: DÜNYADA TİFTİK ÜRETİMİ 1990-1996
BİRİM : 1000 TON
YIL TİFTİK ÜRETİMİ
1990 21.9
1991 18.7
1992 16.8
1993 15.4
1994 13.8
1995 13.3
1996 12.0
Kaynak: Tiftikbirlik
Yün üretim ve tüketimi haliyle hayvancılıkla dolaylı yoldan ilgilidir. Aşağıdaki tabloda dünyadaki koyun sayısının ülkelere göre dağılımı gösterilmektedir.Dünya koyun sayısı 1990-97 yılları arasında %11 azalma göstermiştir.Dünyadaki en fazla koyun nüfusuna sahip ülke Çin olup, payı yaklaşık %13 tür.Türkiye’deki koyun sayısı aynı dönem içinde %24 azalarak 43.6 milyondan 33,1 milyona düşmüştür.
TABLO 3
ÜNYA KOYUN SAYISI (MİLYON ADET)BİRİM : MİLYON ADET
Yıl
Ülke 1990 1993 1994 1995 1996 1997
Çin 112,8 111,6 117,4 127,3 132,7 135,0
Avustralya 170,3 138,1 132,6 120,9 121,2 120,2
Eski Rusya 138,6 122,1 112,7 90,7 75,7 63,4
Hindistan 48,7 51,9 53,0 54,1 55,3 56,5
İran 44,6 49,7 50,3 50,9 51,5 52,0
Yeni Zelanda 57,9 50,3 49,5 48,8 47,4 46,9
Türkiye 43,6 39,4 37,5 35,6 33,8 33,1
Pakistan 25,7 27,7 28,4 29,1 29,8 30,5
İngiltere 29,8 29,3 29,5 29,1 28,3 30,1
Güney Afrika 30,0 25,7 25,9 24,4 25,1 29,2
Sudan 20,2 22,0 22,9 23,2 24,0 24,5
İspanya 24,0 23,9 23,1 23,0 21,3 21,8
Uruguay 24,3 23,9 20,8 19,8 19,4 18,3
Brezilya 20,0 18,0 18,4 18,3 18,0 18,0
Fas 13,5 11,9 13,3 16,6 16,3 17,6
Arjantin 28,6 24,5 23,5 21,6 17,0 17,3
Cezayir 17,7 18,7 17,8 17,3 17,6 16,8
Afganistan 14,2 16,0 17,0 18,0 14,3 14,3
Suriye 14,5 10,1 11,3 12,1 13,1 13,8
Moğolistan 14,3 14,7 13,8 13,8 13,7 13,6
Peru 12,3 11,9 12,2 12,6 12,7 13,1
İtalya 10,8 10,3 10,5 10,7 10,7 10,9
Fransa 11,2 10,4 11,5 10,3 10,6 10,5
Romanya 15,4 12,1 11,5 10,9 10,4 9,7
Yunanistan 8,7 8,7 8,7 9,2 9,6 9,2
Bolivya 7,7 7,5 7,7 7,9 8,0 8,2
Suudi Arabistan 6,4 7,2 7,5 7,6 7,8 8,0
Amerika 11,4 10,9 9,7 8,9 8,5 7,9
Portekiz 5,6 6,1 6,0 5,9 5,8 6,3
Tunus 6,0 7,1 6,1 6,2 6,4 6,3
Meksika 5,8 5,9 5,9 6,0 5,7 5,5
Diğer 189,9 179,5 181,4 182,3 185,0 184,9
Toplam (000) 1,185 1,107 1,097 1,073 1,057 1,053
Kaynak IWS : Internatioanal Wool Statics
Aşağıdaki tablolarda Dünyadaki ve Avrupa’daki koyun ve keçi sayılarına ait elde edilen en son istatistikler bulunmaktadır.
TABLO 4
ÜNYA KOYUN+KEÇİ SAYISI (SON VERİLER)BİRİM :MİLYON ADET
Yıl
Cinsler 1995 1996 1997 1998 1999 2000
Koyun 1.090.898.540 1.079.829.950 1.056.282.280 1.056.122.890 1.060.402.640 1.064.377.010
Keçi 659.737.295 697.837.205 677.335.151 695.958.034 708.826.298 715.297.550
Kaynak:FAO
TABLO 5: AVRUPA BİRLİĞİ(15) KOYUN+KEÇİ SAYISI(SON VERİLER)
BİRİM :MİLYON ADET
Yıl
Cinsler 1995 1996 1997 1998 1999 2000
Koyun 112.511.935 109.630.491 113.864.837 115.934.773 114.634.261 114.719.261
Keçi 12.164.369 12.079.128 12.273.638 12.112.591 11.782.449 11.826.326
Kaynak:FAO
2. 1999-2000 DÖNEMİNDE DÜNYADA YÜN ÜRETİMİNDEKİ ÖNEMLİ GELİŞMELER
Uluslar arası Yünlü Tekstil Organizasyonu IWTO[textile1]’nun 2001 yılı yıllık konferansı 11-16 mayıs 2001 tarihleri arasında Çin’in Shangai kentinde Yapıldı.Toplantılarda yün üreticilerinden başlamak üzere , yün yıkama , tops , iplik , dokuma üretimi , ve ticareti ile ilgili son bir yılda yaşanan gelişmeler ve sonraki yıllara ait beklentiler hakkında çeşitli raporlar sunuldu.Raporlara göre :
Ekonomi ve istatistik komitesinin 20 ülkeden elde ettiği bilgiler doğrultusunda yaptığı çalışmalara göre, sektörde 2000 yılının ilk yarısından itibaren üretim faaliyetlerinde olumlu gelişmeler yaşanmaya başlandı.Son dört yılda devamlı olarak azalan üretim 1999’a göre %2 artış gösterdi.
Strayhgarn iplik üretimi yıl başından itibaren gelişmeye başladı ve bu gelişme yılın ikinci yarısında artarak devam etti ve bir önceki yıla göre %6’yı buldu.
Kamgarn iplik üretiminde yıl sonuna doğru küçükte olsa bir canlanma olmasına rağmen toplam yıllık üretim bir önceki yılın gerisinde kaldı.
Bir önceki yıla kıyasla 2000 yılında yıkanmış yün üretimi %3 yünlü battaniye üretimi %28, yün tops üretimi %1 artış gösterdi , dış giyim için üretilen kumaş ise %1 azaldı.
İtalya , Çin , Hindistan ve Kore kısmen de Güney Amerika,Güney Afrika,ve Yeni Zelanda gelişme yaşanan ülkeler oldu.ABD, Fransa , Almanya ve İngiltere ise daha önceki yılda olduğu gibi üretimdeki azalma devam etti.
Japonya’daki yünlü tekstil sanayinin tüm alt sektörlerindeki önemli boyuttaki küçülme 2000 yılında da devam etti.
İtalya’ da tarama faaliyetleri %16 ,iplik üretimi %9 , dokuma %6 artarken Çin’deki dokuma üretimi %15 artış gösterdi.
Aşağıdaki tabloda değişik yünlü tekstil faaliyetlerinde 1999’ a kıyasla 2000 yılında üretim, ithalat ve ihracatta gözlenen miktarsal değişimlerin yüzdesi yer almaktadır.
TABLO 6
EĞİŞİK YÜNLÜ TEKSTİL FAALİYETLERİNDEKİ DEĞİŞİMLERÜretim İhracat İthalat
Yıkanmış yün +3 +11 +7
Yün tops +1 +5 +8
Kamgarn iplik -1 +13 +16
Strayhgarn iplik +6 +15 +9
Kumaş -6 +10 +5
Battaniye +28 +50 -4
Toplam +2 +12 +9
Kaynak : IWTO Verileri
3. YÜN ÜRETİMİNDE ÖNEMLİ PAYA SAHİP ÜLKELERDEKİ GELİŞMELER
Dünya yün üretiminde önemli paya sahip başlıca ülkelerde 2000 yılında yaşanan gelişmelere ait özet bilgiler aşağıda yer almaktadır.
3-a) Avustralya
Ülkedeki koyun sayısı ve yün üretimindeki 1990’lı yıllarda yaşanan %30’lara varan azalmadan sonra, son yıllarda koyun sayısı yaklaşık 116 milyon ve yün üretimi temiz bazda yaklaşık 420000 ton seviyelerinde sabitlenmiş görünmektedir.Kısa dönemde, her iki rakamda da herhangi bir artış beklenmiyor.Ancak 1990/91 de %37 olan 21 ve daha ince yünün toplam üretimdeki payı 1999/00 de yüzde 50 yi aşmış durumda.Son 10 yıl içinde 19 ve daha ince yünlerin toplam üretimdeki payı %7’den %16’ya çıktı.
3-b) Yeni Zelanda
Yün satışları bir önceki yıla kıyasla %1 azalarak, temiz bazda 184.004 ton olarak gerçekleşti.Ülkedeki koyun sayısı ise %2,7 düşerek 44,2 milyona geriledi.2000-01 sezonunda yün üretimi bir önceki döneme kıyasla %1,8 artarak, temiz bazda 193.869 tona yükseldi.Koyun başına verim %2,7 artarak, kirli bazda 5,02 kilograma çıktı.
TABLO 7 :YENİ ZELANDA’DAKİ GELİŞMELER
1999-00 %değişim 2001-02 Tah.
Koyun Sayısı(000) 45.680 -0,8 44.188
Yün üretimi 190.458 1,8 186.378
Kaynak : IWTO Verileri
3-c) Güney Afrika
Geçtiğimiz yıl üretim açısından ülkede çok olumlu koşulların yaşandığı bir yıl oldu.Yün fiyatları da üreticilerin lehine artış gösterdi.uzun yıllardan beri sürmekte olan üretimdeki azalmaya rağmen 20 mikron ve daha ince yünlerin toplam üretim içindeki payı artış göstermektedir.Bazı yörelerde münferit vakalar olarak görülen şap hastalığının ise önemli bir etkisi gözlenmemiştir.Geçtiğimiz yılda üretimde az da olsa (%1-2) bir düşme yaşandı.Kirli yün fiyatlarındaki ortalama artış ise %23’ler seviyesinde gerçekleşti.Bu fiyat artışında rantın diğer dövizler karşısındaki değer kaybı yanı sıra , ince mikron yünlerin toplam içindeki payının artışı da önemli rol oynadı.
3-d) İngiltere
Etkisini göstermekte olan şap hastalığı sektörde yaşanan en önemli sorun oldu.Şap hastalığını taşıyan virüs,hastalıklı hayvanın yününde de bulunmakla beraber, şayet hastalıklı yün bir ay süresince stokta bekletilirse veya 50 derecenin üzerinde yıkamaya tabi tutulursa virüsün etkisini kaybedeceği ifade edildi.Şu anda hastalıklı hayvanlar ve yakınlarındaki çiftliklerdeki hayvanlar dahil olmak üzere itlaf edilmektedir.Hastalık nedeniyle 2 milyon üzerindeki hayvanın kesileceği tahmin edilmektedir.Geçtiğimiz yıl İngiltere’de görülen aşırı yağışlarda sektörde yaşanan sorunları daha da ağırlaştırdı.Şap hastalığının asıl ortaya çıktığı 2001 Şubatında yün kırkımlarının yaklaşık %95 i tamamlanmış olduğu için, hastalığın asıl etkisinin içinde bulunduğumuz yıl da yaşanacağı ve geçtiğimiz yıl 62.000 ton olan kirli yün üretiminin 2001/02 sezonunda 50.000 ton a düşeceği tahmin ediliyor.Şu anda İngiliz hükümeti kirli yün ihracatına izin vermemekte , yıkanmış yün ihracatını ise izne tabi tutmaktadır.
3-e) Uruguay
Önceki yıla kıyasla talepte canlanma olmasına rağmen yün fiyatları hala düşük seviyelerde seyretmektedir.Bu durum üreticileri olumsuz etkilemekte ve yün üretimi yerine büyükbaş hayvan üreticiliğine dönüş devam etmektedir.Koyun sayısındaki azalma devam etmiş ve Haziran 2000 de 13 milyona gerilemiştir.1999/00 sezonunda kirli bazda 57,2 milyon kg olan yün üretiminin 2000/01 de 57 milyon kg olması beklenmektedir.
3-f) Arjantin
Bugün yün büyük bölümü ülkenin güneyinde yer alan Patagonia bölgesinde üretilmektedir.Üretin yünler çok geniş bir çeşitliliğe sahip olup,18-40 milyon lif inceliğine sahiptir.Ülkede en fazla merinos yününün üretildiği yer, Chubut yöresindeki 50.000 kişinin yaşadığı Trelew isimli kasabadır.2000/01 sezonu toplam yün üretimi temiz bazda 57.000 ton olarak gerçekleşmiştir.Toplam üretimin 24.750 tonu merinos tipi, 20.950 tonu ince crossbred, arta kalan kısmı ise daha kalın mikronlu yünlerden oluşmuştur.