11-01-2008, 11:37 AM
PİGMENT GRUBU BOYARMADDELERLE
KUMAŞLARIN BASKI YÖNTEMİ İLE RENKLENDİRİLMESİ
DENEY RAPORU
1. GİRİŞ
Kumaşlar genellikle boyama veya baskı metoduyla renklendirilirler. Bunun amacı, kumaşa daha çekici bir görünüm vermektir. Boyama genel anlamda tekstil materyalinin tek renk ile renklendirilmesidir. Baskı ise, tekstil materyalinin bölgesel olarak renklendirilmesidir.
Baskıcılıkta da, kumaşların boyanmasında kullanılan aynı boyarmaddeler kullanılır.
Boyacılıkta boyarmadde çözeltisi veya flottesi söz konusudur, baskıcılıkta ise belirli bir kıvama sahip baskı patı bulunur. Baskı patı esas itibariyle aşağıdakilerden oluşur:
Boyarmadde
Su
Boyarmaddenin çözünmesini veya dispersiyonunu kolaylaştıran maddeler,
Boyarmaddenin nüfuzunu ve fiksajını sağlayan maddeler,
Kıvamlaştırıcı.
Tekstil baskıları, elde edilmeleri sırasında kullanılan yöntemlere göre sınıflandırılır. Baskıların ana tipleri; direkt, aşındırma ve rezerve baskı tipleridir.
Direkt baskıda, bölgesel bir boyama söz konusudur.
Aşındırma baskıda, bölgesel bir renk tahribi, yani kumaş üzerinde istenilen bölgelerde rengin değiştirilmesi söz konusudur.
Rezerve baskıda, bölgesel olarak renk oluşumunun önlenmesi esastır. Rezerve baskı iki metoda göre yapılır; ön baskı ve üst baskı.
Biz bu deneyimizde direkt baskı yöntemini kullanıyoruz.
Metraj baskıda en yaygın yöntemler;
Rulo baskı
Düz şablonlu (film-druck ) baskı,
Rotasyon şablonlu baskı,
Transfer baskıdır.
Biz bu deneyimizde düz şablonlu baskı yöntemini kullanıyoruz. Düz şablonlu baskıda, şablon bezi üzerinde basılmayacak kısımların lak ile kapatılarak, diğer kısımlardan boyarmadde, patının geçmesine izin veren şablonlarla baskı gerçekleştirilir.
PİGMENT BOYARMADDELER
Özellikle baskıda gittikçe önem kazanan bir boyarmadde sınıfıdır. Genel olarak suda ve organik çözücülerde çözünmezler.
Liflere afiniteleri olmadığından kumaşa aktarılması ve kumaş tarafından tutulması bağlayıcılarla sağlanır.
Pigment boyamalarda ışık haslığı mükemmeldir ve genelde bütün renkler iyi haslıklar verir. Fakat eğer renk çok koyu ise, boyamanın sürtme haslığı iyi değildir.
PİGMENT BOYARMADDELERİ İLE BASKI İŞLEMİ
Avantajları :
• Kuru temizleme dayanıklılıkları iyidir.
• Çalışma yöntemi kolay ve güvenilirdir.
• Çoğu durumlarda art yıkama işlemlerine gerek duyulmaz
• Yüksek ışık haslıklarına sahiptirler.
• Suda çözünmezler, dolayısıyla yaş haslıkları iyidir
• Deniz suyu ve ter haslıkları iyidir.
Dezavantajları:
• Pigment boyarmaddelerle birlikte kullanılan binderler kumaşta sertlik meydana getirirler.
• Sürtme ve mekanik yıkama haslığı düşüktür.
2. DENEYİN AMACI
Tekstil mamullerinin renklendirilmesi boyama ve baskı işlemleri ile gerçekleştirilir. Bu deneyimizin amacıda, sentetik ve selüloz esaslı mamullerin, pigment grubu boyarmaddelerle direkt baskı yöntemine göre baskılarının yapılmasıdır.
3. DENEYDE KULLANILAN CİHAZ VE REAKTİFLER
CİHAZLAR :
Laboratuar Tipi Filmdruck Baskı Makinesi : Bu baskı makinesinin baskı alanını kauçuk bir blanket oluşturur. Rakleyi ileri geri hareket ettiren manyetik bir düzenek vardır.
Çalışma prensibi şu şekildedir; kumaş blanketin üzerine yerleştirilir ve üzerine şablon konulur. Şablonun içinde rakle vardır. Baskı patı dökülür ve makine elektromagnetik alan oluşturarak rakleyi hareket ettirir. Bu şekilde pat sürülür ve baskı tamamlanır.
Rakle : Baskı patını şablona bastırarak kumaşa geçirmek için kullanılır.
Hassas Terazi
Etüv
Baskı Şablonu : Desenin büyüklüğüne göre ayarlanmışlardır. Gaze bezleri tahta veya demir ile gerdirilerek çerçevelenir. Şablon, üzerinde baskı yapılacak kısımlar açık bırakılarak diğer kısımlar ise lak ile kaplanarak hazırlanır.
REAKTİFLER :
Ana Pat : Çeşitli kimyasal maddelerin karışımıdır. Genelde hazır olarak alınır.
Baskı Patı : Dışardan alınan ana pat ile boyarmaddenin karışımıdır. Bu deneyimizde boyarmadde olarak pigment boyarmadde kullanmaktayız.
Pigment Boyarmadde :
Blanket Yapıştırıcı : Yapıştırıcı olarak bant kullandık.
4. DENEY NUMUNESİ
Deneyimizde %100 pamuklu kumaş kullandık. Ebatları şablona göre belirlendi.
5. DENEYİN YAPILIŞI
Öncelikle hazırlanan numunemizi blanketin üzerine yapıştırdık. Daha sonra elimizde hazır halde bulunan şablonumuzu üzerine yerleştirdik. Rakleyi şablonun başlangıç kısmına koyduk. Hazırladığımız baskı patını raklenin önüne homojen bir şekilde dökmeye çalıştık. Makinenin magnetik alan düğmesi ayarlanarak raklenin hareket etmesini sağladık. Raklenin bir gidişi bir pasaj olarak ifade edilir. işlem tamamlandıktan sonra kumaşı alarak 100°C deki etüve düzgün bir şekilde yerleştirdik. Kumaşın kurutulması baskının fiksajı için gereklidir. Kumaş kuruduktan sonra boyarmaddenin bağlanması için 140-150 °C sıcaklıkta 3-5 dk daha beklettik ve işlemimizi tamamladık.
6. DENEYİN SONUCU
Deney sonucunda elde ettiğimiz baskılı kumaş aşağıdadır.
KUMAŞ ADI VE CİNSİ : %100 PAMUKLU
KULANILAN BOYARMADDE ADI : PIGMAFAST BLUE 36
KULLANILAN BOYARMADDE MİKTARI : 50 gr/kg(Deneyimizde 4gr pigment bm aldık)
Deneyimizin sonucunda numunelerimizi incelediğimizde desenimizin başarılı bir şekilde oluşmadığını görmekteyiz. Bunun sebebi ise şablonumuzun biraz eski olması ve gözeneklerinin bazılarının tıkalı olmasıdır. Ayrıca buna rağmen 5 pasaj uyguladığımız numunemizde 2 pasaj uyguladığımız numunemize göre daha başarılı olduk. Çünkü pasaj sayısı arttıkça kumaşa geçen baskı patı miktarı artmaktadır. Zaten deneyimizde 5 pasaj uyguladığımız numune için daha fazla baskı patı kullandık. Renk tonu olarak ise güzel bir ton yakaladık fakat yinede kumaş üzerinde dalgalı bir renk görünümü vardı. Bunun nedeni de yine şablon gözeneklerinin sağlıklı olmamasıdır. Elimizde güzel bir şablonumuz olsaydı deneyimizi çok daha iyi bir şekilde gerçekleştirebilirdik. Ayrıca pozlama imkanlarımızın olmaması da desen seçimimizi kısıtlamaktadır.
KUMAŞLARIN BASKI YÖNTEMİ İLE RENKLENDİRİLMESİ
DENEY RAPORU
1. GİRİŞ
Kumaşlar genellikle boyama veya baskı metoduyla renklendirilirler. Bunun amacı, kumaşa daha çekici bir görünüm vermektir. Boyama genel anlamda tekstil materyalinin tek renk ile renklendirilmesidir. Baskı ise, tekstil materyalinin bölgesel olarak renklendirilmesidir.
Baskıcılıkta da, kumaşların boyanmasında kullanılan aynı boyarmaddeler kullanılır.
Boyacılıkta boyarmadde çözeltisi veya flottesi söz konusudur, baskıcılıkta ise belirli bir kıvama sahip baskı patı bulunur. Baskı patı esas itibariyle aşağıdakilerden oluşur:
Boyarmadde
Su
Boyarmaddenin çözünmesini veya dispersiyonunu kolaylaştıran maddeler,
Boyarmaddenin nüfuzunu ve fiksajını sağlayan maddeler,
Kıvamlaştırıcı.
Tekstil baskıları, elde edilmeleri sırasında kullanılan yöntemlere göre sınıflandırılır. Baskıların ana tipleri; direkt, aşındırma ve rezerve baskı tipleridir.
Direkt baskıda, bölgesel bir boyama söz konusudur.
Aşındırma baskıda, bölgesel bir renk tahribi, yani kumaş üzerinde istenilen bölgelerde rengin değiştirilmesi söz konusudur.
Rezerve baskıda, bölgesel olarak renk oluşumunun önlenmesi esastır. Rezerve baskı iki metoda göre yapılır; ön baskı ve üst baskı.
Biz bu deneyimizde direkt baskı yöntemini kullanıyoruz.
Metraj baskıda en yaygın yöntemler;
Rulo baskı
Düz şablonlu (film-druck ) baskı,
Rotasyon şablonlu baskı,
Transfer baskıdır.
Biz bu deneyimizde düz şablonlu baskı yöntemini kullanıyoruz. Düz şablonlu baskıda, şablon bezi üzerinde basılmayacak kısımların lak ile kapatılarak, diğer kısımlardan boyarmadde, patının geçmesine izin veren şablonlarla baskı gerçekleştirilir.
PİGMENT BOYARMADDELER
Özellikle baskıda gittikçe önem kazanan bir boyarmadde sınıfıdır. Genel olarak suda ve organik çözücülerde çözünmezler.
Liflere afiniteleri olmadığından kumaşa aktarılması ve kumaş tarafından tutulması bağlayıcılarla sağlanır.
Pigment boyamalarda ışık haslığı mükemmeldir ve genelde bütün renkler iyi haslıklar verir. Fakat eğer renk çok koyu ise, boyamanın sürtme haslığı iyi değildir.
PİGMENT BOYARMADDELERİ İLE BASKI İŞLEMİ
Avantajları :
• Kuru temizleme dayanıklılıkları iyidir.
• Çalışma yöntemi kolay ve güvenilirdir.
• Çoğu durumlarda art yıkama işlemlerine gerek duyulmaz
• Yüksek ışık haslıklarına sahiptirler.
• Suda çözünmezler, dolayısıyla yaş haslıkları iyidir
• Deniz suyu ve ter haslıkları iyidir.
Dezavantajları:
• Pigment boyarmaddelerle birlikte kullanılan binderler kumaşta sertlik meydana getirirler.
• Sürtme ve mekanik yıkama haslığı düşüktür.
2. DENEYİN AMACI
Tekstil mamullerinin renklendirilmesi boyama ve baskı işlemleri ile gerçekleştirilir. Bu deneyimizin amacıda, sentetik ve selüloz esaslı mamullerin, pigment grubu boyarmaddelerle direkt baskı yöntemine göre baskılarının yapılmasıdır.
3. DENEYDE KULLANILAN CİHAZ VE REAKTİFLER
CİHAZLAR :
Laboratuar Tipi Filmdruck Baskı Makinesi : Bu baskı makinesinin baskı alanını kauçuk bir blanket oluşturur. Rakleyi ileri geri hareket ettiren manyetik bir düzenek vardır.
Çalışma prensibi şu şekildedir; kumaş blanketin üzerine yerleştirilir ve üzerine şablon konulur. Şablonun içinde rakle vardır. Baskı patı dökülür ve makine elektromagnetik alan oluşturarak rakleyi hareket ettirir. Bu şekilde pat sürülür ve baskı tamamlanır.
Rakle : Baskı patını şablona bastırarak kumaşa geçirmek için kullanılır.
Hassas Terazi
Etüv
Baskı Şablonu : Desenin büyüklüğüne göre ayarlanmışlardır. Gaze bezleri tahta veya demir ile gerdirilerek çerçevelenir. Şablon, üzerinde baskı yapılacak kısımlar açık bırakılarak diğer kısımlar ise lak ile kaplanarak hazırlanır.
REAKTİFLER :
Ana Pat : Çeşitli kimyasal maddelerin karışımıdır. Genelde hazır olarak alınır.
Baskı Patı : Dışardan alınan ana pat ile boyarmaddenin karışımıdır. Bu deneyimizde boyarmadde olarak pigment boyarmadde kullanmaktayız.
Pigment Boyarmadde :
Blanket Yapıştırıcı : Yapıştırıcı olarak bant kullandık.
4. DENEY NUMUNESİ
Deneyimizde %100 pamuklu kumaş kullandık. Ebatları şablona göre belirlendi.
5. DENEYİN YAPILIŞI
Öncelikle hazırlanan numunemizi blanketin üzerine yapıştırdık. Daha sonra elimizde hazır halde bulunan şablonumuzu üzerine yerleştirdik. Rakleyi şablonun başlangıç kısmına koyduk. Hazırladığımız baskı patını raklenin önüne homojen bir şekilde dökmeye çalıştık. Makinenin magnetik alan düğmesi ayarlanarak raklenin hareket etmesini sağladık. Raklenin bir gidişi bir pasaj olarak ifade edilir. işlem tamamlandıktan sonra kumaşı alarak 100°C deki etüve düzgün bir şekilde yerleştirdik. Kumaşın kurutulması baskının fiksajı için gereklidir. Kumaş kuruduktan sonra boyarmaddenin bağlanması için 140-150 °C sıcaklıkta 3-5 dk daha beklettik ve işlemimizi tamamladık.
6. DENEYİN SONUCU
Deney sonucunda elde ettiğimiz baskılı kumaş aşağıdadır.
KUMAŞ ADI VE CİNSİ : %100 PAMUKLU
KULANILAN BOYARMADDE ADI : PIGMAFAST BLUE 36
KULLANILAN BOYARMADDE MİKTARI : 50 gr/kg(Deneyimizde 4gr pigment bm aldık)
Deneyimizin sonucunda numunelerimizi incelediğimizde desenimizin başarılı bir şekilde oluşmadığını görmekteyiz. Bunun sebebi ise şablonumuzun biraz eski olması ve gözeneklerinin bazılarının tıkalı olmasıdır. Ayrıca buna rağmen 5 pasaj uyguladığımız numunemizde 2 pasaj uyguladığımız numunemize göre daha başarılı olduk. Çünkü pasaj sayısı arttıkça kumaşa geçen baskı patı miktarı artmaktadır. Zaten deneyimizde 5 pasaj uyguladığımız numune için daha fazla baskı patı kullandık. Renk tonu olarak ise güzel bir ton yakaladık fakat yinede kumaş üzerinde dalgalı bir renk görünümü vardı. Bunun nedeni de yine şablon gözeneklerinin sağlıklı olmamasıdır. Elimizde güzel bir şablonumuz olsaydı deneyimizi çok daha iyi bir şekilde gerçekleştirebilirdik. Ayrıca pozlama imkanlarımızın olmaması da desen seçimimizi kısıtlamaktadır.