11-01-2008, 11:05 AM
DOKUNMUŞ KUMAŞLARDA YUMUŞAKLIK DERECESİNİN TESPİTİ DENEY RAPORU
GİRİŞ
Yumuşaklık deneyinde eğilme uzunluğu esas alınır. Eğilme uzunluğu düşey olarak tespit edilen dikdörtgen şeklinde kesilmiş kumaşın kendi ağırlığı altındaki ezilen uzunluğudur. Birimi cm’ dir. Eğilme uzunluğu tekstil mamüllerinin dökümlülüğü hakkında fikir verir. Eğilme uzunluğu fazla olan mamüller fazla dökümlülük göstermezlerken eğilme uzunluğu kısa olan kumaşlar dökümlüdürler. Dökümlülüğü iyi olmayan kumaşlar elle muayene edildiğinde sert olarak hissedilirler.
Yumuşaklık tayini deneyinde atkı ve çözgü yönlerinde eğilme uzunluğu ayrı ayrı tespit edilir.
DENEYİN AMACI
Deneyin yapılış amacı her türlü dokunmuş tekstil mamülünün eğilmeye karşı gösterdiği direncin tespit edilmesidir.
DENEY DÜZENEĞİ
Deney cihazı
Deneyde “Yumuşaklık test cihazı” kullanılır.
Cihaz;
• İbre
• Açı skalası
• Kumaş destek Plakası
• Silindir
• Yay
• Çevirme kolu
• Su terazisi
• Denge ayağı
gibi elemanlardan oluşur. Su terazisi yardımıyla denge ayarı yapılır. Deney numunelerinin yerleştirildiği silindirlerin getirildiği konumu ibre gösterir.
DENEY NUMUNELERİNİN HAZIRLANMASI
Yumuşaklık tayini yapılması istenen kumaştan atkı ve çözgü yönlerinde 3x15 cm boyutlarında 5 ‘er adet numune alınır. Uzun kenar, çözgü yönünde numune alırken çözgüye paralel; atkı yönünde numune alırken atkıya paralel olacak şekilde seçilmelidir. Atkı ve çözgü yönünde numune alırken alınacak 5 ‘er adet numunenin içinde aynı atkı ve çözgü ipliklerinin olmamasına dikkat edilmelidir.
Numune kumaşta katlanma izi ve kırışıklık olmamalıdır. Kumaşta kırışıklık var ise ılık ütü ile ütülenmelidir.
Deney numunesi olarak %100 pamuklu denim kumaş aldık. Bu ana kumaş üzerinde atkı ve çözgü yönlerinde 5 ‘er adet alt numuneler aldık.
DENEYİN YAPILIŞI
Deney sırasında aşağıda belirtilen işlemler gerçekleştirilir.
1. İlk olarak deney cihazının denge ayarı yapılır. Düz bir zemin üzerinde,denge ayakları ve su terazisi yardımıyla cihazın dengesi ayarlanır.
2. Çevirme kolu el ile çevrilerek silindirlerin, açı skalasında ki ibrenin o dereceyi gösterdiği konumda olması sağlanır.
3. Deney numunesi iki silindir arasına 3 cm ‘lik kısa kenarı gelecek şekilde düzgün olarak yerleştirilir.
4. Silindirler arasından çıkan kumaşın boyu o şekilde ayarlanmalıdır ki çevirme kolu önce saat yönünde , sonra ters yönde çevrildiğinde her iki yönde de numunenin silindirler üzerine eğildiği ilk andaki sağ ve sol açıların toplamı 90 derece olmalıdır.
5. Bu andaki kumaş uzunluğu sağ silindir üzerindeki skaladan cm olarak ölçülür. Bu değer numunenin eğilme uzunluğudur.
6. Bu işlemler diğer numuneler için de aynen uygulanır. Her numune için ayrı ayrı eğilme uzunlukları tespit edilir. Atkı ve çözgü yönünde bulunan değerlerin aritmetik ortalaması hesaplanır.
SONUÇLAR VE DEĞERLENDİRME
Tablo1eney Rapor çizelgesi
Numune No: Çözgü Yönünde eğilme uzunluğu (cm) Atkı yönünde Eğilme uzunluğu (cm)
1 5 6,7
2 4,7 6
3 5,5 6,7
4 5,7 6
5 5,5 8
Ortalama 5,28 6,68
Standart Sapma 0,415 0,817
Çözgü yönündeki eğilme dayanımı 703606,2 atkı yönündeki ise 1424811,1 dir.Genel eğilme dayanımı ise 1001252,2 dir. Elde edilen sonuçlara göre genel olarak atkı yönündeki eğilme uzunluğu daha yüksek çıkmıştır. Bunun sebebini çözgü ipliklerinin boyalı olması atkı ipliklerinin boyanmaması olarak söyleyebiliriz. Elde edilen sonuçlara göre atkı yönündeki ipliklerin dökümlülüğü daha az iken çözgü yönündeki ipliklerin dökümlülüğü daha fazladır.
GİRİŞ
Yumuşaklık deneyinde eğilme uzunluğu esas alınır. Eğilme uzunluğu düşey olarak tespit edilen dikdörtgen şeklinde kesilmiş kumaşın kendi ağırlığı altındaki ezilen uzunluğudur. Birimi cm’ dir. Eğilme uzunluğu tekstil mamüllerinin dökümlülüğü hakkında fikir verir. Eğilme uzunluğu fazla olan mamüller fazla dökümlülük göstermezlerken eğilme uzunluğu kısa olan kumaşlar dökümlüdürler. Dökümlülüğü iyi olmayan kumaşlar elle muayene edildiğinde sert olarak hissedilirler.
Yumuşaklık tayini deneyinde atkı ve çözgü yönlerinde eğilme uzunluğu ayrı ayrı tespit edilir.
DENEYİN AMACI
Deneyin yapılış amacı her türlü dokunmuş tekstil mamülünün eğilmeye karşı gösterdiği direncin tespit edilmesidir.
DENEY DÜZENEĞİ
Deney cihazı
Deneyde “Yumuşaklık test cihazı” kullanılır.
Cihaz;
• İbre
• Açı skalası
• Kumaş destek Plakası
• Silindir
• Yay
• Çevirme kolu
• Su terazisi
• Denge ayağı
gibi elemanlardan oluşur. Su terazisi yardımıyla denge ayarı yapılır. Deney numunelerinin yerleştirildiği silindirlerin getirildiği konumu ibre gösterir.
DENEY NUMUNELERİNİN HAZIRLANMASI
Yumuşaklık tayini yapılması istenen kumaştan atkı ve çözgü yönlerinde 3x15 cm boyutlarında 5 ‘er adet numune alınır. Uzun kenar, çözgü yönünde numune alırken çözgüye paralel; atkı yönünde numune alırken atkıya paralel olacak şekilde seçilmelidir. Atkı ve çözgü yönünde numune alırken alınacak 5 ‘er adet numunenin içinde aynı atkı ve çözgü ipliklerinin olmamasına dikkat edilmelidir.
Numune kumaşta katlanma izi ve kırışıklık olmamalıdır. Kumaşta kırışıklık var ise ılık ütü ile ütülenmelidir.
Deney numunesi olarak %100 pamuklu denim kumaş aldık. Bu ana kumaş üzerinde atkı ve çözgü yönlerinde 5 ‘er adet alt numuneler aldık.
DENEYİN YAPILIŞI
Deney sırasında aşağıda belirtilen işlemler gerçekleştirilir.
1. İlk olarak deney cihazının denge ayarı yapılır. Düz bir zemin üzerinde,denge ayakları ve su terazisi yardımıyla cihazın dengesi ayarlanır.
2. Çevirme kolu el ile çevrilerek silindirlerin, açı skalasında ki ibrenin o dereceyi gösterdiği konumda olması sağlanır.
3. Deney numunesi iki silindir arasına 3 cm ‘lik kısa kenarı gelecek şekilde düzgün olarak yerleştirilir.
4. Silindirler arasından çıkan kumaşın boyu o şekilde ayarlanmalıdır ki çevirme kolu önce saat yönünde , sonra ters yönde çevrildiğinde her iki yönde de numunenin silindirler üzerine eğildiği ilk andaki sağ ve sol açıların toplamı 90 derece olmalıdır.
5. Bu andaki kumaş uzunluğu sağ silindir üzerindeki skaladan cm olarak ölçülür. Bu değer numunenin eğilme uzunluğudur.
6. Bu işlemler diğer numuneler için de aynen uygulanır. Her numune için ayrı ayrı eğilme uzunlukları tespit edilir. Atkı ve çözgü yönünde bulunan değerlerin aritmetik ortalaması hesaplanır.
SONUÇLAR VE DEĞERLENDİRME
Tablo1eney Rapor çizelgesi
Numune No: Çözgü Yönünde eğilme uzunluğu (cm) Atkı yönünde Eğilme uzunluğu (cm)
1 5 6,7
2 4,7 6
3 5,5 6,7
4 5,7 6
5 5,5 8
Ortalama 5,28 6,68
Standart Sapma 0,415 0,817
Çözgü yönündeki eğilme dayanımı 703606,2 atkı yönündeki ise 1424811,1 dir.Genel eğilme dayanımı ise 1001252,2 dir. Elde edilen sonuçlara göre genel olarak atkı yönündeki eğilme uzunluğu daha yüksek çıkmıştır. Bunun sebebini çözgü ipliklerinin boyalı olması atkı ipliklerinin boyanmaması olarak söyleyebiliriz. Elde edilen sonuçlara göre atkı yönündeki ipliklerin dökümlülüğü daha az iken çözgü yönündeki ipliklerin dökümlülüğü daha fazladır.